AKADEM<?>KT?SAT

 

 

FAAL?YET RAPORUNDAN ELDE ED?LEN B?LG?LERLE B?R F?RMANIN ORAN ANAL?Z?NE TAB? TUTULMASI

 

 

 

???NDEK?LER:

 

G?R??

 

1. L?K?D?TE DURUMUNUN ANAL?Z?

1.1.Cari Oran

1.2.Asit ¨C Test Oran? (Likidite Oran? ¨C Haz?r De?erler)

 

2.MAL? (F?NANSAL) YAPININ ANAL?Z?

2.1.Yabanc? Kaynak / Varl?k Toplam? Oran? (Kald?ra? Oran?)

2.2.?z Sermaye / Varl?k Toplam? Oran?:

 

3.K?RLILIK DURUMUNUN ANAL?Z?

3.1.Yat?r?ma G?re Karl?l??? G?steren Oranlar:

3.1.1.Net Kar (Vergiden Sonraki Kar) / ?z Sermaye Oran?

3.1.2.D?nem Kar? (Vergiden ?nceki Kar) / ?z Sermaye Oran?

3.2.Sat??lara G?re Karl?l??? G?steren Oranlar

3.2.1.Br¨¹t Sat?? Kar? / Net Sat?? Tutar? Oran?

3.2.2.Faaliyet Kar? / Net Sat?? Tutar? Oran?

 

GENEL DE?ERLEND?RME VE SONU?

 

 

 

G?R??:

Finansal y?netim faaliyetinin ilk ve en ?nemli a?amas? olan finansal analiz, bir firman?n ge?mi? ve mevcut d?nemlerine ait verilerden faydalan?larak yorumlarda bulunulmas? ve finansal a??dan firman?n durumunun ortaya konulmas? i?lemleridir. Finansal analiz, finans y?neticisinin, i?letmenin mal? durumunu inceleyerek ileriye y?nelik sa?l?kl? kararlar alabilmesi ve planlama fonksiyonunu yerine getirebilmesi i?in gereklidir.

 

?er?eveli bir ?ekilde ortaya koymak gerekirse, finansal analiz, ?u a??lardan ?nemlidir:

¡¤         Firman?n faaliyetlerinde etkinlik ve ba?ar? derecesinin ?l?¨¹lmesinde,

¡¤         Firma ile ilgili belirlenen hedeflere ula??lma derecesinin ?l?¨¹lmesinde,

¡¤         Hedeflere ula?mada ba?ar?s?zl?k s?z konusu ise, sebeplerini tespit etmede,

¡¤         Gelece?e y?nelik planlar haz?rlamada, ¨¹retilecek mal ve hizmetler, ¨¹retim miktar?, bile?imi ve izlenecek fiyat politikas? ile ilgili karar almada,

¡¤         Firman?n y¨¹k¨¹ml¨¹l¨¹klerini yerine getirme g¨¹c¨¹n¨¹ tespit etmede,

¡¤         Firma faaliyetlerini denetleme ve de?erlendirmede,

¡¤         Firma faaliyetinin her a?amas?nda uygun kararlar al?nmas?nda...

 

Finansal analizde, kullan?lan bir?ok ara? mevcuttur. Biz bu ?al??mam?zda, s?z konusu ara?lardan ¡°oranlar? (rasyo)¡± kullanarak ila? sekt?r¨¹nde faaliyette bulunan ¡°MBE ?la? Sanayii ve Ticaret A.?.¡±nin finansal analizini yapmaya ?al??aca??z. (?al??mada, firma ismi sakl? tutulmaktad?r.)

 

?ok say?da ve detayl? oranlar mevcut olmakla birlikte ?al??mam?zda, bunlardan ¡°Likidite Durumu¡±, ¡°Mal? Yap?¡±, ve ¡°Karl?l???n ?l?¨¹lmesi¡± ile ilgili olmak ¨¹zere ¨¹?¨¹n¨¹ dikkate alacak ve bunlar?n kullan?lan belli ba?l? rasyolar?ndan hareketle analizimizi yapmaya ?al??aca??z.

 

Analizimizde kullanaca??m?z metot ise ??yle olacakt?r:

¡¤         ?ncelikle, kullanaca??m?z rasyolarla ilgili genel bir bilgi vermeye ?al??aca??z.

¡¤         Bu ?er?evede, geli?mi? (G¨¹) ve geli?mekte olan ¨¹lkeler (GO¨¹) a??s?ndan, tecr¨¹belerle ortaya konan oran standartlar?ndan bahsedece?iz.

¡¤         S?z konusu ?irketin iki y?ll?k (1998-99) bilan?o ve gelir tablolar?ndan elde etti?imiz verilerden hareketle oranlar? hesaplamaya ve yorumda bulunmaya ?al??aca??z.

 

Sonu? k?sm?nda ise genel bir de?erlendirme yaparak, ?irketle ilgili finansal analizimizi tamamlamaya ?al??aca??z.

 

?al??mam?zda, yararland???m?z temel eser, Dr. ?ztin Akg¨¹?¡¯¨¹n ¡°Finansal Y?netim¡±i olmakla birlikte, ba?vuruda bulundu?umuz di?er kaynaklar da ¡°Bibliyografya¡±da belirtilmi?tir.

 

 

 

1. L?K?D?TE DURUMUNUN ANAL?Z?

Bu analizde kullan?lan oranlar, ¡°Likidite Oranlar?¡± olarak adland?r?l?r.

 

Likidite oranlar?, firman?n k?sa s¨¹reli bor?lar?n? ?deme g¨¹c¨¹n¨¹ ?l?mek ve ?al??ma (i?letme) sermayesinin yeterli olup olmad???n? belirlemek i?in kullan?l?r.

 

Bir firman?n, k?sa s¨¹reli bor?lar?n? ?demede kullanabilece?i iktisad? varl?klar, bilan?osunun d?nen varl?klar (d?nen de?erler ¨C cari aktifler) k?sm?nda yer al?r.

 

D?nen varl?klar, bir hesap d?neminde, i?letmenin normal faaliyeti sonucu paraya ?evrilebilen de?erler olarak tan?mlanmakta olup ?u kalemlerden olu?maktad?r:

¡¤         Haz?r de?erler (kasa ¨C bankalar)

¡¤         Serbest menkul de?erler (menkul de?erler portf?y¨¹ ¨C pazarlanabilir finansal varl?klar)

¡¤         Vadesi bir y?ldan k?sa alacaklar

¡¤         Stok kalemleri

 

Bu de?erler, firman?n vadesi gelen y¨¹k¨¹ml¨¹l¨¹klerinin kar??lanmas?nda kullan?labilirler. Bir firman?n k?sa vadeli bor?lar?n? ?deme g¨¹c¨¹ olup olmad???n? tespit edebilmek i?in d?nen varl?klar?n, k?sa vadeli bor?lar?n ve her ikisi aras?ndaki ili?kinin incelenmesi gereklidir.

 

Analizimizde; likidite oranlar? olarak, cari oran ve asit-test oran?ndan faydalanaca??z.

 

 

1.1.Cari Oran

Cari oran, d?ner de?erlerin (firman?n k?sa vadeli y¨¹k¨¹ml¨¹l¨¹klerini kar??lamada kullanabilece?i iktisad? de?erlerin), k?sa vadeli yabanc? kaynaklara b?l¨¹nmesi yoluyla hesaplanmaktad?r. ?u ?ekilde form¨¹le edilmektedir:

 

 

D?nen varl?klar

Cari oran = ----------------------------------------

K?sa vadeli yabanc? kaynaklar

 

 

Genel kural olarak, bu oran?n 2:1 (%200) olmas?n?n yeterli oldu?u belirlenmi?tir. Ancak, baz? end¨¹strilerde bu seviyenin ¨¹st¨¹ndeki bir oran yetersiz olarak yorumlan?rken; baz?lar?nda da bu oran?n alt? de?erin normal oldu?u belirtilmektedir.

 

Geli?mekte olan ¨¹lkelerde, likiditenin ?ok y¨¹ksek olmamas? ve kurumsal yetersizlikler dolay?s?yla cari oran, 2:1¡¯in alt?nda ger?ekle?mektedir. S?z konusu ¨¹lkelerde bu oran?n 1.5:1 (%150) veya buna yak?n bir oran olmas?n?n yeterli olabilece?i belirtilmektedir.

 

 

*Hesaplama ve Yorumlama:

 

1998: 1999:

36.962.428                                                                                                                                 55.507.668

-------------- = 1,68 --------------- = 1,42

22.21.542                                                                                                                                     39.075.896

 

 

?ncelikle, Bat? standartlar?na g?re de?erlendirildi?inde; oran?n d¨¹?¨¹k oldu?u g?r¨¹lmektedir. Ancak GO¨¹ (Geli?mekte Olan ¨¹lkeler) standartlar?n?n 1,5 civar?nda olmas? dolay?s?yla, yeterli olduklar?ndan bahsedilebilir.

 

Ancak, her iki y?l k?yasland???nda, 99 y?l?nda d¨¹?¨¹? oldu?u g?r¨¹lmektedir. 98 y?l?na g?re %8 oran?nda bir azalma s?z konusudur.

 

Bu durumda, standartlara nisp? uygunluktan bahsetmek m¨¹mk¨¹n olmakla birlikte; d?ner de?erler, k?sa vadeli yabanc? kaynaklara g?re oransal olarak daha az artm?? oldu?undan, ?nceki y?la g?re 99 y?l?nda, firman?n k?sa vadeli y¨¹k¨¹ml¨¹l¨¹klerini kar??lama a??s?ndan daha riskli oldu?u s?ylenebilir.

 

 

1.2.Asit ¨C Test Oran? (Likidite Oran? ¨C Haz?r De?erler)

Likidite oran? da denilen Asit-Test Oran?, Cari Oran? tamamlayan, onu daha anlaml? k?lan bir orand?r. Bu oran, haz?r de?erler (para veya paraya kolayl?kla ?evrilebilen de?erler) ile k?sa s¨¹reli alacaklar toplam?n?n, k?sa s¨¹reli yabanc? kaynaklara b?l¨¹nmesi suretiyle hesaplanmaktad?r.

 

 

Haz?r de?erler + Serbest menkul de?erler + K?sa vadeli alacaklar

Asit-Test Oran? = ------------------------------------------------------------------------------------------------

K?sa vadeli yabanc? kaynaklar

 

 

Bu oran; pay?nda paraya ?evrilmesi zaman alabilecek olan de?erlere yer verilmedi?inden, cari orana g?re daha hassas bir ?l?¨¹ olarak kabul edilmektedir.

 

Tecr¨¹beler sonucu, bu oran?n 1:1 (%100) olmas?, yeterli kabul edilmektedir. Anlam?: firman?n k?sa s¨¹reli alacaklar?n?n tamam?n? tahsil etti?i ve portf?y¨¹ndeki menkul de?erleri bilan?oda g?sterilen tutarlar? ¨¹zerinden paraya ?evrilebildi?i takdirde, stoklardan sat?? yapmasa bile, k?sa vadeli yabanc? bor?lar?n? ?deyebilece?idir.

 

?ncelenen firman?n likidite oran?n?n 1:1¡¯den d¨¹?¨¹k olmas? durumunda, s?z konusu firma, stoklar?n? k?sa s¨¹rede paraya ?evirip, bor?lar?n? kar??lamakta kullanma imkan?na sahipse, oran?n 1:1¡¯den k¨¹?¨¹k olmas? bir sorun do?urmayabilir. Ayr?ca, al?c? sipari? avanslar? ile ?al??an, dolay?s?yla yabanc? kaynaklar?n?n bir k?sm?n? stoklar? ile ?deyebilecek firmalarda da bu oran 1:1¡¯den d¨¹?¨¹k olabilir.

 

¨¹lkemizde firmalar, finansman ama?l? olarak, genelde k?sa vadeli kaynaklardan faydaland?klar?ndan, likidite oranlar? Bat? standartlar?na g?re d¨¹?¨¹kt¨¹r. Dolay?s?yla bu oran?n ¨¹lkemiz ?artlar?nda %65-80 aras?nda olmas?, normal olarak yorumlanabilir.

 

 

**Hesaplama ve Yorumlama:

 

1998: 1999:

8.234.060 + 32.794 + 21.767.248 6.869.989 + 413.937 + 37.272.045

---------------------------------------- = 1,36 ------------------------------------------ = 1,14

22.21.542                                                                                                                                      39.075.896

 

 

Normal standart 1:1 iken, firmada bu oranlar daha iyi seviyede ger?ekle?mi?tir.

 

Y?llar aras? kar??la?t?rmaya g?re ise, cari oranda mevcut olan e?ilimle burada da kar??la??lmaktad?r. Krizden dolay? olsa gerek, 98 y?l?na g?re 99 y?l?nda finansal a??dan oransal bir gerileme s?z konusudur.

 

Buna ra?men firma, her iki y?lda da, stoklardan sat?? yapmasa bile k?sa vadeli y¨¹k¨¹ml¨¹l¨¹klerini kar??layabilecek finansal g¨¹ce sahiptir.

 

 

 

2.MAL? (F?NANSAL) YAPININ ANAL?Z?

Bu analizde, ?u sorulara cevap bulunmaya ?al???l?r:

¡¤         Firma, ?l?¨¹l¨¹ bir ?ekilde finanse edilmi? midir?

¡¤         Firmaya kredi verenlerin (orta-uzun vadeli) emniyet pay? yeterli midir?

¡¤         Firma, uzun vadeli y¨¹k¨¹ml¨¹l¨¹klerini kar??layabilmekte midir?

 

Bu analiz ?er?evesinde kullan?lan oranlar, firman?n faaliyet sonucu zarar etmesi, varl?klar?n?n de?erinin d¨¹?mesi veya gelecek y?llarda tahmin edilen tutarda fon olu?turamamas? durumunda, s?z konusu firman?n uzun vadeli y¨¹k¨¹ml¨¹l¨¹klerini yerine getirip getirmeyece?i konusunda da ?nemli ipu?lar? vermektedir.

 

Analizimizde ¡°Yabanc? Kaynak / Varl?k Toplam?¡± oran? ile ¡°?z Sermaye / Varl?k Toplam?¡± oran?n? kullanaca??z.

 

 

2.1.Yabanc? Kaynak / Varl?k Toplam? Oran? (Kald?ra? Oran?)

Kald?ra? oran?, i?letme varl?klar?n?n y¨¹zde ka??n?n yabanc? kaynaklarla (bor?larla) finanse edildi?ini g?sterir. Oran?n y¨¹ksek olmas?, firman?n spek¨¹latif (vurgun ama?l?) tarzda finanse edildi?i, kredi verenlerin emniyet marj?n?n dar oldu?u ve geri ?demede s?k?nt?ya d¨¹?ebilece?i anlam?na gelir.

 

Bu arada, oran?n y¨¹ksekli?inin i?letmeye sa?layaca?? faydalar da vard?r. Bu durumda, firma; az bir sermaye ile daha fazla kaynak kullan?m imkan?n? elde edebilece?i gibi, faaliyetinden sa?lad??? kar oran?n?n yabanc? kaynak maliyetini a?t??? durumlarda da ¡°finansal kald?ra?¡±?n (yabanc? kayna??n, kullan?ld??? alanda sa?lad??? getirisinin maliyetinden fazla olmas?) olumlu etkisinden faydalanma imkan?n? da elde eder.

 

Bat? standartlar?nda, bu oran?n %50¡¯nin ¨¹st¨¹ne ??kmas?, tehlike sinyali olarak yorumlanmaktad?r. Ancak, GO¨¹¡¯lerde, ?z sermaye sa?lama konusundaki kurumsal g¨¹?l¨¹kler nedeniyle oran?n %50 ¨¹st¨¹nde olu?unu (a??r? olmamak kayd?yla) normal kar??lamak gerekir.

 

 

**Hesaplama ve Yorumlama:

 

1998: 1999:

22.021.542 + 6.320.866 39.075.896 + 8.090.876

-------------------------------- = 0,53 -------------------------------- = 0,51

53.168.340                                                                                                                                  91.640.708

 

 

Standartlara g?re her iki y?lda da ?ok k¨¹?¨¹k oranlarda (%3 ve 1) fazlal?k mevcuttur. Ancak, GO¨¹ standartlar?nda, firman?n durumu iyi seviyededir.

 

Oran, 99 y?l?nda, ?nceki y?la g?re d¨¹?m¨¹?t¨¹r. Bu, standart orana yakla??ld??? i?in olumlu; kald?ra? etkisinin s?z konusu ?ok d¨¹?¨¹k orana uygulanamam?? olmas? dolay?s?yla olumsuz olarak de?erlendirilebilir.

 

Firma, bu haliyle, kald?ra? etkisinden istifade etmektedir. Ancak, bile?im olarak bak?ld???nda, k?sa vadeli kaynaklar?n fazlal??? dikkat ?ekmektedir. Bunun uzun vadeli kaynaklar lehine azalt?lmas?, firma a??s?ndan daha iyi olacakt?r.

 

 

2.2.?z Sermaye / Varl?k Toplam? Oran?:

Bu oran, firman?n kaynaklar?n?n y¨¹zde ka??n?n firman?n sahip veya sahiplerince sa?land???n? g?sterir.

 

¡°?z Sermaye Oran?¡± olarak da adland?r?lan bu oran, ?zellikle uzun vadeli kredi verenlere firman?n g¨¹c¨¹n¨¹ g?sterir. Oran?n y¨¹ksek olu?u, firman?n uzun vadeli y¨¹k¨¹ml¨¹l¨¹klerini yerine getirememesi sebebiyle mal? y?nden zor durumlara d¨¹?mesi ihtimalinin az oldu?unu belirtir.

 

Bu oranla ilgili de?erlendirme kriterleri, ¡°Kald?ra? Oran?¡±nda s?z konusu olan kriterlerin benzeridir. Yani, standart olan?, %50¡¯nin alt? iken; ¨¹lkemiz gibi GO¨¹¡¯ler i?in ¨¹st¨¹nde olmas?, normal kar??lanmal?d?r.

 

 

**Hesaplama ve Yorumlama:

 

1998: 1999:

24.825.932 44.473.936

--------------- = 0,47 --------------- = 0,49

53.168.340                                                                                                                                 91.640.708

 

 

Standart oran, %50 olarak de?erlendirildi?i takdirde, firman?n olumlu durumda oldu?u g?r¨¹lmektedir.

 

Oran?n %2 civar?nda artarak 99 y?l?nda %49¡¯a ??kmas?, ?z sermayesinin nispeten artt???n? g?stermektedir. Bu, belki firman?n yabanc? kaynak bulmakta zorland??? anlam?na gelebilir. ?ok d¨¹?¨¹k bir oran farkl?l??? dolay?s?yla yap?lan bu yoruma ilaveten, di?er taraftan ?u ihtimalden de bahsedilebilir. Firma, y¨¹k¨¹ml¨¹l¨¹klerini kar??lama a??s?ndan s?k?nt?ya d¨¹?memek i?in ?z kaynaklar?yla finansman yolunu tercih etmi? olabilir.

 

Her hal ve karda, firman?n oranlar a??s?ndan durumunun olumlu oldu?u a??kt?r.

 

 

 

3.K?RLILIK DURUMUNUN ANAL?Z?

Firmalar?n karl?l?k durumunun analizinde kullan?lan oranlar, iki ba?l?k alt?nda toplanabilir:

¡¤         Yat?r?ma g?re karl?l??? g?steren oranlar,

¡¤         Sat??lara g?re karl?l??? g?steren oranlar.

 

Bu oranlar, firman?n faaliyetindeki verimlili?i ortaya koyarlar.

 

 

3.1.Yat?r?ma G?re Karl?l??? G?steren Oranlar:

3.1.1.Net Kar (Vergiden Sonraki Kar) / ?z Sermaye Oran?

Bu oranla, bir firmada elde edilen karla, o firmaya, firma sahib(ler)i taraf?ndan sa?lanan sermaye aras?ndaki ili?ki ortaya konmaktad?r.

 

Bir firman?n ¡°Net Kar / ?z Sermaye¡± oran?, ¡°Net Kar / Sat??lar oran? ile ?z Sermaye Devir H?z?n?n fonksiyonudur. Form¨¹le edelim:

 

D?nem net kar? D?nem net kar? Net sat?? tutar?

--------------------- = --------------------- x --------------------

?z sermaye Net sat?? tutar? ?z sermaye

 

¡°Net kar / ?z sermaye¡± oran?, firma sahib(ler)i taraf?ndan sa?lanan sermayenin her birimine tekab¨¹l eden kar oran?n? ortaya koyar.

 

 

**Hesaplama ve Yorumlama:

 

1998: 1999:

1.344.947 3.686.016

--------------- = 0,05 --------------- = 0,08

24.825.932                                                                                                                                 44.473.936

 

 

98 y?l?nda firma sahipleri taraf?ndan sa?lanan 100 birimlik sermaye, 5 birimlik net kar sa?larken; 99 y?l?nda bu mebla?, 8 birime tekab¨¹l etmektedir. Yani, ¨¹? birimlik art?? mevcuttur.

 

Firma, bu haliyle kar?n? art?rm??t?r. Yap?lan yat?r?mlar?n getirisi, 98 y?l?na g?re artm?? oldu?undan, firman?n bu a??dan uygun bir yat?r?m faaliyeti i?inde oldu?u s?ylenebilir. Tabii ki s?z konusu getirinin daha fazla olmas?, firma hakk?ndaki bu lehte de?erlendirmeleri kuvvetlendirecektir.

 

Ancak, net yorum i?in, alternatif yat?r?m imkanlar?n?n ve bunlar?n getirilerinin de dikkate al?nmas? gerekir.

 

 

3.1.2.D?nem Kar? (Vergiden ?nceki Kar) / ?z Sermaye Oran?

Karl?l?k analizinde esasen ¡°vergiden sonraki kar¡± dikkate al?nmakla birlikte, ¡°vergi ?ncesi kar¡± da dikkate al?narak analiz yap?labilir. ?¨¹nk¨¹ vergi oranlar?ndaki de?i?iklik, vergi sonras? kar? etkiledi?inden, firman?n ?nceki y?la g?re karl?l?k analizinde yanl?? de?erlendirme ve yorum yap?labilir. ?¨¹nk¨¹ vergi, tamamen i?letme d??? bir olgudur. Dolay?s?yla bunun etkisi soyutlanarak daha sa?l?kl? de?erlendirme yap?labilir. ?zellikle ¨¹lkemizde, vergi de?i?ikli?i ?ok s?k oldu?undan, bu y?nde analiz, daha faydal? olabilir.

 

 

**Hesaplama ve Yorumlama:

 

1998: 1999:

2.991.464 6.265.294

--------------- = 0,12 --------------- = 0,14

24.825.933                                                                                                                                 44.473.936

 

 

¡°Net kar / ?z sermaye¡± oran? ile ilgili yukar?da yap?lan de?erlendirmeler burada da ge?erlidir. Ancak, biz konunun di?er bir y?n¨¹ne dikkat ?ekece?iz.

 

Konuya vergi ?ncesi ve sonras? kar a??s?ndan bak?ld???nda, firmalar aleyhine olan bir durumdan bahsedilebilir. Vergi kesintisi, ortalama olarak, elde edilen net kar kadard?r. Bu da firmalar?, yat?r?mda bulunma a??s?ndan, cayd?r?c? nitelik ta??maktad?r.

 

S?z konusu cayd?r?c? niteli?ine ra?men, analizi yap?lan firma, yat?r?m faaliyetine devam ederek karl?l?k oran?n? da art?rm?? bulunmaktad?r.

 

 

3.2.Sat??lara G?re Karl?l??? G?steren Oranlar

3.2.1.Br¨¹t Sat?? Kar? / Net Sat?? Tutar? Oran?

Bu oran?n y¨¹kselme e?iliminde olmas?, firman?n lehine yorumlanacak bir geli?medir. Analizde, firman?n br¨¹t sat?? kar? oran?n?n de?i?mesinde hangi fakt?rlerin ge?erli oldu?unun belirlenmesi gerekir. Mesela, bu oran?n y¨¹kselmesi, a?a??daki sebeplerden kaynaklanabilir:

¡¤         Maliyet sabit kald??? halde sat?? fiyatlar?n?n y¨¹kselmesi,

¡¤         Sat?? fiyatlar? de?i?medi?i halde maliyetlerin d¨¹?mesi,

¡¤         Sat?? fiyatlar?n?n maliyetlerden daha az artmas?,

¡¤         Maliyetlerdeki d¨¹?¨¹?¨¹n sat?? fiyatlar?ndaki d¨¹?¨¹?ten daha h?zl? olmas?,

¡¤         Firman?n sat?? hacmi bile?iminin de?i?mesi ile br¨¹t kar oranlar? y¨¹ksek olan mallar?n, firman?n sat?? hacmi i?indeki paylar?n?n artmas?,

¡¤         Firman?n muhasebe uygulamalar?ndaki de?i?meler.

 

Haliyle, oran?n d¨¹?me e?iliminde olmas?n?n nedenleri de yukar?da s?ralanan sebeplerin tersi ?eklinde olacakt?r.

 

 

**Hesaplama ve Yorumlama:

 

1998: 1999:

21.973.373 34.830.649

--------------- = 0,49 --------------- = 0,48

44.654.360 72.969.229

 

 

Oranlar, firman?n sat??lar a??s?ndan orta derecede kar etmekte oldu?unu g?stermektedir. Ancak bu sadece br¨¹t tutar a??s?ndan b?yledir.

 

Y?llar aras? de?i?im ise %1 oran?nda olmak ¨¹zere aleyhte olmu?tur. ?la? sekt?r¨¹nde faaliyette bulunan bir firma olarak, ¨¹retti?i mal? hassas olmakla birlikte, karl?l???n?n d¨¹?mesinin farkl? sebepleri de olabilir. Maliyetlerin artmas? ve istikrar program? ?er?evesinde enflasyonun azalt?lmas?na y?nelik olarak fiyat art??lar?n?n az olmas? dolay?s?yla, ila? fiyatlar?n?n da nispeten fazla artmam?? olmas?, bu sebepler aras?nda say?labilir.

 

 

3.2.2.Faaliyet Kar? / Net Sat?? Tutar? Oran?

¡°?? hacmi karl?l???¡± olarak da nitelendirilen bu oran, bir firman?n esas faaliyetlerinin ne kadar karl? oldu?unu ortaya koyar.

 

Bu oran?n y¨¹ksek olmas? ve y¨¹kselme e?ilimi g?stermesi, firma a??s?ndan lehte bir durumu ifade eder.

 

Bu oranda y?llar itibariyle meydana gelen de?i?ikliklerin sebepleri ?unlar olabilir:

¡¤         Sat?? fiyatlar?ndaki de?i?iklik,

¡¤         Sat??lar?n maliyeti ve/veya genel y?netim giderleri ile sat?? giderlerindeki de?i?iklik,

¡¤         Sat??lar?n bile?imindeki de?i?iklik.

 

 

**Hesaplama ve Yorumlama:

 

1998: 1999:

2.913.322 6.371.228

-------------- = 0,07 --------------- = 0,09

44.654.360 72.969.229

 

 

Firma, i? hacmi a??s?ndan karl?l???n? nispeten art?rm?? g?r¨¹nmektedir. 98 y?l?na g?re %2¡¯lik bir kar art??? ger?ekle?mi?tir.

 

Meydana gelen bu kar art??? ?ok y¨¹ksek seviyede de?ildir. Sebepleri aras?nda yukar?da da bahsetti?imiz gibi, maliyetlerin artm?? olmas? ve bu ?er?evede ?zellikle y?netim giderlerinin artm?? olmas? belirtilebilir. Ayn? ?ekilde, sat?? fiyatlar?nda ?ok fazla art?? olmad??? sonucuna ula?mak da m¨¹mk¨¹nd¨¹r.

 

 

 

GENEL DE?ERLEND?RME VE SONU?:

Bir firma, finansal a??dan analiz edilirken, sadece i? de?i?kenlerden hareketle yap?lacak yorumlar eksik kalacakt?r. Bundan dolay?, s?z konusu analizde, d?? fakt?rlerin mutlaka dikkate al?nmas? gerekir. Bu, daha sa?l?kl? de?erlendirmelere ve sonu?lara ula??lmas?na imkan sa?lar.

 

Bu ?er?evede, MBE ?la? Sanayii ve Ticaret A.?. ile ilgili analizde, firman?n mal? tablolar?ndan hareketle yap?lan de?erlendirmelere, yani mikro yorumlara ilaveten; genel ekonomik durumun da dikkate al?narak, yani makro a??dan yorumlarda da bulunularak analiz, daha sa?l?kl? hale getirilmi? olacakt?r.

 

1998 y?l?nda Uzak Do?u¡¯dan ba?layarak Rusya¡¯ya s??rayan ve daha sonra t¨¹m d¨¹nyay? etkisi alt?na alan ¡°k¨¹resel kriz¡±den, T¨¹rkiye de; ¨¹lke ve firmalar olarak olumsuz y?nde etkilenmi? bulunmaktad?r. S?z konusu olumsuzluklardan bir k?sm? ?u ?ekilde s?ralanabilir:

¡¤         ?demeler dengesinde ciddi oranlarda a??klar olu?mu?tur.

¡¤         Bu ?er?evede, ihracat-ithalat bile?iminde olumsuzluklar mevcuttur.

¡¤         Finansal piyasalarda olumsuz geli?meler meydana gelmi?tir ve bunun sebep oldu?u tedirginlik halen devam etmektedir.

¡¤         S?na? alanda olumsuzluklar mevcuttur. Talepteki azalmaya ba?l? olarak ¨¹retimde d¨¹?¨¹? olmu? ve finansal kriz dolay?s?yla ?ok say?da ?irkette faaliyet durdurma karar? al?nm??t?r.

 

Bu olumsuzluklar?n giderilmesi amac?yla ¨¹? y?ll?k istikrar program? uygulamas?na ge?ilmi?tir. Halen uygulanmas?na devam edilen bu program?n ba?ar?s?na y?nelik, net bir fikir beyan etmek kolay de?ildir. Ancak, hedeflerin bir k?sm?nda, enflasyon oran? ve d?viz kuru gibi, nisp? ba?ar?lar?n elde edildi?i (Kas?m sonu ve Aral?k 2000 ba??ndaki ¡°Likidite Krizi¡±nde ya?ananlar hari?) belirtilebilir.

 

Bu de?erlendirmeler ?????nda, firma analizi ile ilgili niha? yorumumuza ge?ebiliriz:

 

Firma, likidite durumu a??s?ndan yeterli seviyededir. Y?llar aras? k?yaslama bak?m?ndan k¨¹?¨¹k miktarda olumsuz de?i?meye ra?men, riskli halde de?ildir. Dolay?s?yla, firman?n k?sa vadeli bor?lar?n? ?deme g¨¹c¨¹ne sahip oldu?u ve i?letme sermayesinin yeterli seviyede oldu?u s?ylenebilir.

 

Firma, uygun bir mal? yap?ya da sahiptir. Oranlar a??s?ndan ?unlar s?ylenebilir: Firma, ortalama olarak %50 oran?nda ?z kaynaklarla, %50 oran?nda yabanc? kaynaklarla finansman yolunu tercih etmektedir. Bu haliyle finansal kald?rac?n olumlu etkisinden faydalanmaktad?r. S?ylenebilecek tek olumsuz durum, yabanc? kaynaklar i?inde k?sa vadeli bor?lar?n daha fazla olu?udur. Ger?i, firman?n likidite a??s?ndan s?k?nt?s? yoktur ancak, yine de uzun vadeli bor?lar?n fazlal???, lehte bir durumun ifadesi olacakt?r. Tabii ki bunlar? ?deme konusunda s?k?nt?s? olmamas? ?art?yla... ?¨¹nk¨¹ bu de?i?iklik olmadan ?nce, yani mevcut haliyle firma, uzun vadeli bor?lar?n? ?deme konusunda herhangi bir s?k?nt?ya sahip de?ildir.

 

Karl?l?k a??s?ndan analiz edildi?inde, firman?n sat??lar?n?n orta d¨¹zeyde oldu?u belirtilebilir. Bu sonuca, ¡°Br¨¹t sat?? tutar?¡± ve ¡°Faaliyet kar?¡± a??lar?ndan var?lmaktad?r. Karl?l???n bu a??dan ?ok iyi seviyede olmamas?n?n sebebi olarak; maliyetlerde art??lar olmas?, fakat bunlar?n fiyatlara net olarak yans?t?lamam?? olmas? belirtilebilir. Bunda, uygulanan istikrar program? ama?lar?ndan biri olan ¡°enflasyonun d¨¹?¨¹r¨¹lmesi¡±nin pay? vard?r. Asl?nda, hassas bir mal olan ve dolay?s?yla fiyat esnekli?i d¨¹?¨¹k olan bir mal olarak ¡°ila?¡± ¨¹retiminde bulunan firman?n ,teorik olarak, daha y¨¹ksek mebla?larda kar etmesi gerekirdi. Ancak, bahsetti?imiz aleyhte etkiler dolay?s?yla bunun m¨¹mk¨¹n olmad??? anla??lmaktad?r.

 

Yat?r?m karl?l??? a??s?ndan bak?ld???nda durum yine ayn?d?r. Y?ldan y?la oransal olarak ufak art??lar olmakla birlikte karl?l?k d¨¹zeyi y¨¹ksek de?ildir. Ayr?ca burada dikkati ?eken di?er bir konu da vergidir. Oranlar incelendi?inde, verginin net kar kadar bir mebla?a denk oldu?u g?r¨¹lmektedir ki bu durum, firmalar?n yat?r?m a??s?ndan pek de ?zendirici uygulamalarla kar?? kar??ya olmad?klar?n?n bir ifadesidir.

 

Buraya kadar bahsedilen makro ekonomik olumsuzluklar ve firma ile ilgili baz? eksikliklere ra?men, sonu? olarak ?u s?ylenebilir: ¡°MBE ?la? Sanayii ve Ticaret A.?.¡±, mal? tablolar?ndan hareketle yap?lan finansal analize g?re; likidite, mal? yap? ve ¡°yat?r?m ve sat??¡± y?nleriyle olmak ¨¹zere karl?l?k a??lar?ndan, genel anlamda, iyi seviyededir.

 

Bu ?al??ma, finansal y?netim faaliyetinin sadece oransal analizlerle ilgili k?sm?yla s?n?rl? oldu?undan, ula??lan sonu?lar her a??dan yeterli olmayabilir. Daha ?er?eveli ve sa?l?kl? sonu?lara ula?abilmek, ?¨¹phesiz, geni? kapsaml? bir ?al??ma ile m¨¹mk¨¹n olabilecektir. Ancak, mevcut haliyle ve metot a??s?ndan s?n?rl? olan bu analizle ula??lan sonu?lar da firma ile ilgili genel bir de?erlendirme yap?lmas?na imkan sa?lay?c? niteliktedir.

 

 

Mehmet Behzat Ekinci,

?stanbul, ?ktisat, Doktora

mbekinci@akademiktisat.net

http://www.akademiktisat.net

 

 

 

B?BL?YOGRAFYA

MBE ?la? Sanayii ve Ticaret A.?., 1999 Y?l? ?al??ma Raporu.

 

Akg¨¹?, ?ztin. Finansal Y?netim, Muhasebe Enstit¨¹s¨¹ Yay?n?, No:65, ?stanbul: Avc?ol Bas?m-Yay?n, 7.Bask?, Mart 1998.

 

Kolb, Robert W., Ricardo J. Rodriguez, Adam E Carlin. Finansal Y?netim, (?ev.:A.?hsan Karacan), Sermaye Piyasas? Kurulu Yay?n?, No:36, ?stanbul, A?ustos 1996.

 

Seyido?lu, Halil. Ekonomik Terimler ¨C Ansiklopedik S?zl¨¹k, ?stanbul: G¨¹zem Yay?nlar?, No:4, 1992.

 

 

 

Sayfa Ba??

air jordan superfly 4 enfants nike air max 95 reviews Nike Air Jordan Baratas New Balance 580 Tonal Pack adidas originals zx 700 running shoes Canada Goose online images of air jordan 3 shoes Nike Janoski Herren Air Max 2016 Pas Cher Adidas Damian Lillard Boost Adidas Ultra Boost News + Release Dates Nike Air Max 2016 New Balance Chaussures nuovo equilibrio 999 grigio Adidas Primeknit 2.0 Fg Nike Air Presto Original 2000 Olympic Edition Release Review Nike Air Presto Hiroshi Fujiwara Nike Offizieller Store Vans Schuhe Outlet Under Armour Curry 2 Kids air max 90 sale